Araştırmanın Kapsamı

Lupinus albus L. (acı bakla), γ-tokoferol, fitosteroller, triterpenler ve fonksiyonel protein–peptit fraksiyonları bakımından zengin bir biyokütle kaynağı olmasına karşın, Türkiye’de endüstriyel ölçekte büyük ölçüde değerlendirilememektedir. Bu araştırma projesi, söz konusu biyokütlenin sağlık ve kozmetik uygulamalarına yönelik doğal ve katma değerli aktif bileşenlere dönüştürülmesini konu edinmektedir. Projenin özgün değeri, tekil bileşiklere odaklanan geleneksel yaklaşımların aksine, çok bileşenli bir profili bütüncül bir süreç tasarımı içinde değerlendirmesinde yatmaktadır.

Bilimsel Yaklaşım

Tohum materyalinde doğal olarak bulunan kinolizidin alkaloitlerinin toksik etkileri nedeniyle, güvenli kullanım için bu bileşenlerin uzaklaştırılması gerekmektedir. Bu amaçla proje kapsamında yeşil ve entegre bir ekstraksiyon stratejisi tasarlanmıştır. Süreç; süperkritik CO₂ (SC-CO₂) ekstraksiyonu ile lipofilik fraksiyonların seçici geri kazanımını, kosolvent destekli alkaloit azaltımını (debittering), küspe üzerinden lupin protein izolatı (LPI) ve protein hidrolizatı üretimini ve standardizasyon aşamalarını kapsamaktadır. Tüm optimizasyon süreçleri, deneysel tasarım (DoE) ve yanıt yüzeyi metodolojisi (RSM) yaklaşımlarıyla yürütülmektedir.

Beklenen Bilimsel ve Ekonomik Katkı

Elde edilen biyoaktif fraksiyonlar; antioksidan, anti-aging ve UV-koruyucu aktiviteler yönünden değerlendirilerek hidrojel bazlı dermokozmetik formülasyonlara entegre edilecektir. Proje, yerli bitkisel biyokütle kaynaklarının değerlendirilmesi, ithal aktif madde bağımlılığının azaltılması ve ulusal kozmetik sanayisinin rekabet gücünün artırılması bakımından stratejik bir Ar-Ge modeli sunmaktadır.